Дар шароити муосири рушди ҷомеаи ҷаҳонӣ, ки бо равандҳои босуръати ҷаҳонишавӣ, рақобати шадиди иқтисодӣ ва пешрафти босуръати илм ва техника тавсиф мегардад, масъалаи мутобиқ намудани низоми таҳсилоти касбӣ ба талаботи замон ва бозори меҳнат аҳамияти калидӣ пайдо намудааст.
Муассисаҳои таҳсилоти миёнаи касбӣ, аз ҷумла коллеҷҳои техникӣ, ҳамчун звенои муҳими омодасозии мутахассисони сатҳи миёна, дар таъмини иқтисоди миллӣ бо кадрҳои соҳибкасб нақши ҳалкунанда мебозанд. Дар чунин шароит, рушди муассисаҳои таълимӣ танҳо дар асоси таҷрибаи дохилӣ маҳдуд шуда наметавонад ва зарурати истифодаи таҷрибаи пешқадами ҷаҳонӣ ва густариши робитаҳои хориҷӣ ба миён меояд. Робитаҳои байналмилалӣ имрӯз ба яке аз омилҳои асосии рушди устувори муассисаҳои таълимӣ табдил ёфта, ба онҳо имкон медиҳанд, ки на танҳо сифати таълимро баланд бардоранд, балки рақобатпазирии худро дар сатҳи миллӣ ва байналмилалӣ таъмин намоянд.
Коллеҷи техникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.Осимӣ ҳамчун яке аз муассисаҳои пешсафи таҳсилоти касбӣ дар ҷумҳурӣ дар солҳои охир сиёсати фаъолонаи рушди робитаҳои хориҷиро пеш гирифта, бо як қатор муассисаҳои таълимӣ ва ташкилотҳои байналмилалӣ ҳамкориҳои судмандро ба роҳ мондааст. Ин ҳамкориҳо ба густариши доираи фаъолият, такмили барномаҳои таълимӣ, ҷорӣ намудани технологияҳои нав ва баланд бардоштани сатҳи тахассусии омӯзгорон ва донишҷӯён мусоидат менамоянд. Таҷрибаи амалии коллеҷ нишон медиҳад, ки маҳз тавассути робитаҳои хориҷӣ метавон ба натиҷаҳои назаррас дар самти рушди муассиса ноил гардид.
Моҳияти робитаҳои хориҷӣ дар он ифода меёбад, ки онҳо маҷмӯи муносибатҳои ҳамкорӣ байни муассисаҳои таълимӣ, ташкилотҳои илмӣ, истеҳсолӣ ва сохторҳои байналмилалиро дар бар гирифта, ба табодули дониш, таҷриба ва технологияҳо равона шудаанд. Дар шароити муосир, ки иқтисодиёт ба дониш асос ёфтааст, чунин табодули таҷриба аҳамияти хос пайдо мекунад. Робитаҳои хориҷӣ имконият медиҳанд, ки барномаҳои таълимӣ бо назардошти стандартҳои байналмилалӣ такмил дода шаванд, усулҳои нави таълим ҷорӣ гарданд ва муҳити таълимӣ ба талаботи ҷаҳонӣ мутобиқ карда шавад. Ҳамзамон, онҳо ба рушди иқтидори инсонӣ, баланд бардоштани сатҳи касбии омӯзгорон ва васеъ намудани ҷаҳонбинии донишҷӯён мусоидат менамоянд.
Яке аз самтҳои муҳимтарини робитаҳои хориҷии коллеҷи техникӣ ҳамкории таълимӣ мебошад, ки дар доираи он барномаҳои таълимӣ такмил дода шуда, курсҳои муштарак ва барномаҳои дугона роҳандозӣ мегарданд. Ин раванд имкон медиҳад, ки донишҷӯён ҳамзамон бо талаботи бозори меҳнати дохилӣ ва байналмилалӣ омода карда шаванд. Илова бар ин, табодули донишҷӯён ва омӯзгорон яке аз шаклҳои самараноки ҳамкории байналмилалӣ ба ҳисоб меравад. Тавассути чунин барномаҳо, донишҷӯён имконият пайдо мекунанд, ки дар муҳити нави таълимӣ таҳсил намуда, таҷрибаи амалии худро ғанӣ гардонанд, дар ҳоле ки омӯзгорон бо усулҳои муосири таълим ва технологияҳои инноватсионӣ шинос мешаванд.
Самти дигари муҳими робитаҳои хориҷӣ иштироки коллеҷ дар лоиҳаҳои илмӣ – тадқиқотӣ мебошад. Ҳамкорӣ бо муассисаҳои хориҷӣ дар ин самт ба баланд бардоштани сатҳи илмии муассиса, таҳияи технологияҳои нав ва татбиқи дастовардҳои илмӣ дар амал мусоидат менамояд. Илова бар ин, тавассути чунин ҳамкориҳо, имкониятҳои ҷалби сармоя ва дастрасӣ ба таҷҳизоти муосир фароҳам меоянд, ки барои рушди заминаи моддӣ-техникии муассиса аҳамияти калон доранд.
Таҷрибаи амалии коллеҷи техникӣ нишон медиҳад, ки дар солҳои охир ҳамкориҳо бо муассисаҳои таълимии кишварҳои хориҷӣ, аз ҷумла Федератсияи Россия, Ҷумҳурии Халқии Чин, Ҷумҳурии Қазоқистон, Ҷумҳурии Ӯзбекистон ва дигар давлатҳо ба роҳ монда шудаанд. Дар доираи ин ҳамкориҳо, як қатор чорабиниҳо, аз ҷумла семинарҳо, конференсияҳо, курсҳои такмили ихтисос ва барномаҳои табодули донишҷӯён баргузор гардидаанд. Инчунин, як қатор лоиҳаҳои муштараки таълимӣ ва илмӣ амалӣ карда шудаанд, ки ба рушди минбаъдаи муассиса заминаи мусоид фароҳам овардаанд. Таҷрибаи мазкур нишон медиҳад, ки робитаҳои хориҷӣ на танҳо ба баланд бардоштани сифати таълим мусоидат мекунанд, балки ба таҳкими нуфузи муассиса дар сатҳи байналмилалӣ низ таъсири мусбат мерасонанд.
Бо вуҷуди дастовардҳои назаррас, дар рушди робитаҳои хориҷӣ як қатор мушкилот ва маҳдудиятҳо низ вуҷуд доранд. Аз ҷумла, норасоии маблағгузорӣ, маҳдудияти захираҳои инсонӣ, сатҳи нокифояи дониши забонҳои хориҷӣ ва набудани таҷрибаи кофӣ дар идоракунии лоиҳаҳои байналмилалӣ метавонанд ба густариши ҳамкориҳо монеа эҷод намоянд. Илова бар ин, фарқиятҳои фарҳангӣ ва хусусиятҳои ташкилӣ низ метавонанд дар раванди ҳамкорӣ таъсири муайян расонанд. Бо вуҷуди ин, таҷрибаи ҷаҳонӣ нишон медиҳад, ки чунин мушкилот бо роҳи таҳияи стратегияҳои дуруст ва татбиқи тадбирҳои мақсаднок ҳалшаванда мебошанд.
Барои рушди минбаъдаи робитаҳои хориҷии коллеҷи техникӣ зарур аст, ки як қатор тадбирҳои стратегӣ амалӣ карда шаванд. Пеш аз ҳама, густариши ҳамкориҳо бо муассисаҳои пешқадами хориҷӣ, ҷалби сармояи байналмилалӣ ва иштироки фаъолона дар барномаҳои байналмилалӣ бояд таъмин карда шавад. Ҳамзамон, баланд бардоштани сатҳи тахассусии омӯзгорон, рушди барномаҳои табодули донишҷӯён ва истифодаи технологияҳои рақамӣ дар таълим аҳамияти калон доранд. Татбиқи чунин тадбирҳо ба рушди устувори муассиса ва мутобиқ намудани он ба талаботи замони муосир мусоидат хоҳад кард.
Робитаҳои хориҷӣ ҳамчун омили муҳими рушди муассисаҳои таҳсилоти касбӣ баромад намуда, ба баланд бардоштани сифати таълим, рушди иқтидори инсонӣ ва мутобиқ намудани низоми таълим ба стандартҳои байналмилалӣ мусоидат менамоянд. Таҷрибаи коллеҷи техникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.Осимӣ нишон медиҳад, ки густариши ҳамкориҳои байналмилалӣ метавонад ба рушди устувори муассиса ва баланд бардоштани нуфузи он дар сатҳи байналмилалӣ мусоидат намояд. Аз ин лиҳоз, тақвияти сиёсати муассиса дар самти робитаҳои хориҷӣ ва баррасии онҳо ҳамчун яке аз самтҳои афзалиятноки рушди стратегӣ зарур мебошад.
Зоирҷон ҲАКИМОВ, муовини директор оид ба
робитаҳои хориҷии Коллеҷи техникии ДТТ ба номи академик М.Осимӣ
