Рӯзи Ғалаба яке аз санаҳои ниҳоят муҳими таърихӣ дар тақдири инсоният ва махсусан дар таърихи халқҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ ба ҳисоб меравад, ки ҳамасола ҳамчун рамзи пирӯзии адолат бар зулм, сулҳ бар ҷанг ва инсоният бар фашизм таҷлил мегардад. Ин рӯз на танҳо як ҷашни таърихӣ, балки як мактаби бузурги тарбиявӣ мебошад, ки дар худ арзишҳои баланди ватандӯстӣ, садоқат ба Ватан, ҷасорат, фидокорӣ ва масъулияти шаҳрвандиро таҷассум мекунад ва барои наслҳои имрӯза ва оянда ҳамчун сарчашмаи ибрат хизмат менамояд.
Эмомалӣ Раҳмон
Суханони Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бозгӯи онанд, ки Рӯзи Ғалаба танҳо як санаи хотирмон нест, балки як арзиши умумихалқӣ ва умумидавлатӣ мебошад, ки бояд ҳамеша дар маркази таваҷҷуҳи ҷомеа қарор дошта бошад, зеро маҳз тавассути ҳифзи хотираи таърихӣ ва эҳтироми гузаштагон метавон маънавиёти ҷомеаро баланд бардошт ва ҳисси худшиносии миллиро тақвият бахшид.
Аз анҷоми Ҷанги дуюми ҷаҳон, ки марҳалаи ҳалкунанда ва сарнавиштсози он Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941–1945 ба ҳисоб меравад, даҳсолаҳои зиёде гузашта бошад ҳам, аҳамияти ин воқеаи бузурги таърихӣ ҳанӯз ҳам коҳиш наёфтааст, зеро он ҷанг на танҳо сарнавишти як давлат ё як минтақа, балки тақдири тамоми ҷаҳонро тағйир дод ва дар натиҷаи он тартиботи нави сиёсӣ ва ҷаҳонӣ шакл гирифт.
Ҷанги дуюми ҷаҳон яке аз фоҷиабортарин ва харобиовартарин ҷангҳои таърихи инсоният мебошад, ки дар он зиёда аз ҳафтод кишвари ҷаҳон иштирок намуда, амалиёти ҷангӣ дар ҳудуди даҳҳо давлат ҷараён гирифта, миллионҳо нафар ба майдони набард сафарбар гардиданд. Ин ҷанг боиси талафоти бузурги инсонӣ ва моддӣ гардид, ки таъсири он то даҳсолаҳо баъд эҳсос мешуд.
Дар натиҷаи ин ҷанги хонумонсӯз зиёда аз панҷоҳ миллион нафар ҷони худро аз даст доданд, миллионҳо нафар маъюб ва осебдида шуданд, ва бисёр кишварҳо ба харобии пурра дучор гардиданд. Танҳо дар Иттиҳоди Шӯравӣ зиёда аз 27 миллион нафар ҳалок гардида, ҳазорҳо шаҳр ва деҳа ба харобазор табдил ёфтанд, ки ин нишондиҳандаи миқёси бузурги фоҷиа мебошад.
Мардуми Ҷумҳурии Тоҷикистон низ дар ин муборизаи таърихӣ саҳми хеле муҳим гузоштанд. Дар он давра, ки аҳолии кишвар зиёда аз як миллион нафарро ташкил медод, беш аз 300 ҳазор шаҳрванд ба фронт сафарбар гардида, бо шуҷоат, ҷасорат ва садоқати баланд дар муҳорибаҳои шадид иштирок намуданд. Ин фарзандони содиқи Ватан бо тамоми қувва ва имкон барои ҳимояи кишвар ва озодии халқҳо мубориза бурда, ҷони худро нисор карданд.
Дар Ҷанги дуюми ҷаҳон беш аз 92 ҳазор нафар тоҷикистонӣ ҷони худро аз даст дода, дар майдонҳои ҷанг ҳалок гардиданд, ки ин талафоти бузург барои як миллати хурд ба ҳисоб меравад ва то имрӯз дар хотираи халқ бо дарди амиқ боқӣ мондааст.
Барои ҷасорат ва қаҳрамониҳои бемисл 68 нафар аз Тоҷикистон ба унвони олии «Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ» сарфароз гардидаанд, 21 нафар соҳиби ордени дараҷаи «Шараф» шудаанд ва зиёда аз 90 ҳазор нафар бо ордену медал ва ифтихорномаҳои давлатӣ қадрдонӣ гардидаанд. Ин нишондиҳандаҳо гувоҳи равшани саҳми бузурги мардуми тоҷик дар пирӯзӣ мебошанд.
Илова бар ин, 49973 нафар ба баталёнҳои коргарии сохтмонӣ ва қисмҳои ақибгоҳ сафарбар карда шуда, бо меҳнати вазнин ва шабонарӯзӣ дар таъмини ҷанг саҳм гузоштаанд. Ҳамчунин дар қаламрави Тоҷикистон се дивизияи хушкигарди Артиши Сурх ташкил шуда, бо тамоми лавозимоти зарурӣ таъмин гардида, дар амалиётҳои муҳими ҷангӣ иштирок намудаанд.
Ҷоннисориҳои фарзандони тоҷик дар таърихи миллат бо ҳарфҳои заррин сабт гардида, ҳамчун намунаи олии шуҷоат ва ватандӯстӣ барои наслҳои оянда боқӣ мондааст. Дар байни онҳо қаҳрамонони маъруф, аз ҷумла Неъмат Қарабоев, Ҳодӣ Кенҷаев, Тӯйчӣ Эрҷигитов, Ҳайдар Қосимов, Домулло Азизов, Сафар Амиршоев, Исмоил Ҳамзаалиев, Эргаш Шарифов, Раҳимбой Раҳматов, Ӯрунбек Ёқубов, Боқир Давлатов, Саидқул Турдиев, Қудрат Қаюмов ва дигар ҷанговарони далер ҳастанд, ки номашон ҷовидона дар таърих бо шиори «Ҳеҷ кас ва ҳеҷ чиз фаромӯш намешавад» сабт шудааст.
Мардуми тоҷик дар солҳои ҷанг на танҳо дар фронт, балки дар ақибгоҳ низ саҳми бузург гузоштаанд. Онҳо бо вуҷуди душвориҳои иқтисодӣ, камбуди захираҳо ва вазъи вазнини зиндагӣ, бо садоқат ва меҳнати софдилона барои фронт маҳсулот, либоси гарм ва маводи зарурӣ омода намуда, ба ҷанг фиристодаанд.
Дар он давра аз Тоҷикистон 151 вагон маҳсулот, 532500 либоси гарм, 123800 килограмм пашм, зиёда аз 25000 метр газвор ва дигар маводи зарурӣ ҷамъоварӣ ва равон карда шуд. Ҳамчунин зиёда аз 30 миллиону 500 ҳазор сӯм маблағ ва 40750 пуд ғалладона ба фонди мудофиавии давлат супорида шудааст, ки ин саҳми хеле назаррас мебошад.
Имрӯз шумораи ветеранҳои Ҷанги дуюми ҷаҳон дар Тоҷикистон хеле кам боқӣ мондааст ва аксари онҳо ба синни хеле баланд расидаанд. Аз ин рӯ, эҳтиром, ғамхорӣ ва қадршиносии онҳо на танҳо вазифаи иҷтимоӣ, балки қарзи ахлоқӣ ва инсонии ҳар як шаҳрванд мебошад, зеро онҳо шоҳидони зиндаи таърих ва бунёдгарони сулҳу оромии имрӯзаанд.
Ин сабақи таърихӣ моро водор месозад, ки ҳамеша сулҳ, ваҳдат ва истиқлолияти давлатиро ҳифз намоем, зеро таҷрибаи таърихӣ нишон медиҳад, ки бе омодагӣ ва ваҳдати миллӣ ҳифзи давлат ғайриимкон аст. Аз ин рӯ, баланд бардоштани ҳисси ватандӯстӣ ва масъулиятшиносӣ дар байни ҷавонон яке аз вазифаҳои муҳимтарин ба ҳисоб меравад.
Дар арафаи Рӯзи Ғалаба метавон бо ифтихор гуфт, ки мардуми тоҷик дар пирӯзии бузурги умумибашарӣ саҳми арзандаи худро гузоштаанд ва ин ифтихор бояд ҳамеша дар хотираи наслҳо зинда бимонад.
Мо вазифадорем, ки ин мероси пурифтихорро идома дода, ҳисси ватандӯстӣ, худшиносӣ ва ифтихори миллиро боз ҳам тақвият бахшем, зеро ояндаи давлат дар дасти мост.
Зеро пос доштани хотираи фарзандони шуҷои Ватан на танҳо вазифа, балки қарзи муқаддаси ҳар як фарди бонангу номуси ҷомеа мебошад.
ИДИ ЗАФАР МУБОРАК!
Низомзода Зокирҷон Мукарам, директори Коллеҷи техникии ДТТ ба номи академик М.Осимӣ
